Mythische voorstellingen

Soms kom ik via mijn website in het bezit van beelden die niet op Marktplaats worden aangeboden. Op maandag 10 december 2012 ontving ik het volgende mailtje: “Hallo meneer Laurens, na wat snuffelwerk op Google kwam ik op uw site terecht. De reden dat ik u mail is dat ik u een en ander wil vragen omtrent houtsnijwerk. We zijn via een erfenis in bezit gekomen van een mooie verzameling houtsnijwerk, aangekocht in onder andere Maleisië, Singapore en Nigeria. Deze beelden zijn dus te dateren ergens tussen 1950 en 1990.

Ik houd mij graag aanbevolen voor meer gegevens over wat dit beeld precies voorstelt, maar het zal ongetwijfeld ontleend zijn aan een verhaal uit de Ramayana.

Aangezien deze beelden niet onze stijl zijn, zijn we zoekende naar een nieuwe eigenaar en vroegen ons af of er eventueel wel een markt is voor dit soort beelden. Niet neerbuigend bedoeld, we zien dat ze vakkundig zijn gemaakt, maar helaas; nog steeds niet onze stijl. We zouden het vervelend vinden als het een gewild artikel is en wij het in de vuilnisbak willen gooien…  Ik hoop dat u me meer kan vertellen! Alvast bedankt!”

Natuurlijk ben ik altijd op zoek naar dergelijke beelden, alleen ben ik nogal op Bali gespecialiseerd en zelfs van Bali beelden wil ik mezelf nog niet als een kenner profileren, maar ik leer wel iedere dag bij. De beelden waar het om ging waren een aantal bustes Afrika en mogelijk Maleisië, maar ik denk dat daar weinig vraag naar is. Er was echter 1 beeld bij waar ik direct wel heel veel belangstelling voor had. Maar om daar iets over een prijs over te kunnen zeggen moest ik minimaal weten hoe groot het beeld zou zijn. Op mijn vraag daarnaar kreeg ik het volgende antwoord: “Dit ‘gezellige’ beeld van de moordpoging is zo’n 45 cm hoog. Ik gok het ongeveer, het beeld staat zo’n 5 km verderop in het volgende dorp; vandaar.”

Uiteindelijk zijn we het over de prijs voor dit beeld vrij snel tot overeenstemming gekomen en het bleek uiteindelijk geen 45, maar 54 cm. hoog te zijn. Het is 100% gaaf prachtig gedetailleerd uitgewerkt. Ik houd mij graag aanbevolen voor meer gegevens over wat dit beeld precies voorstelt, maar het zal ongetwijfeld ontleend zijn aan een verhaal uit de Ramayana.

Een andere keer komt het beeld wel via Marktplaats in mijn bezit.

Balinees godenpaar op mythische olifant. Het beeld is circa 36 cm. hoog.

Op 18 juli 2018 verscheen er een opvallend beeld op Marktplaats dat direct mijn aandacht trok, onder de titel: ‘Houten sculptuur Bali – Indonesië’ . Een soort Mythische olifant met twee Balinese goden figuren, een man en een vrouw, op de rug. Mijn eerste bod was te laag en ik kreeg als antwoord: “Hoi Bart, Ik gun je dit geweldige beeld heel graag. Maar ik heb er jaren geleden reeds € xxx,00 voor betaald! Dit kan ik desgewenst aantonen. De sculptuur is tot in detail 100% gaaf en zeker niets gerestaureerd. Er zijn meer bieders!” Ik deed dus maar gauw water bij de wijn en bood per omgaande de vraagprijs. Daarop antwoordde de aanbieder:  “Je bod is goed, conform mijn vraagprijs. Ik heb alleen aan een andere bieder een reservering toegestaan tot 17.00 uur. Die moest met haar partner overleggen. Ik vind het fair om dat berichtje even af te wachten!”
Kort daarna kreeg ik het bericht: “Hoi Bart, de prijs excl. verzendkosten ad.xxx,00 is akkoord. Of kom je het halen? Dat heb ik liever in verband met de kwetsbaarheid.”
Daarop antwoordde ik: “Ik wil em graag overnemen. Maar ophalen (Steijl – Limburg) is me te ver weg. Ik zit in Zoetermeer. Goed verpakken betekent veilig verzenden.  Zorg dat de doos groot genoeg is en dat het beeld nergens de wand van de doos raakt. Goed opvullen. Het beeld moet goed vast liggen.”
Ik probeer altijd wat achtergrondinfo over mijn beelden te krijgen, dus ik vroeg: “Kan je wat info geven over dit beeld. Of is het puur een handelsobject?”
Antwoord: “Het is een verzamelobject voor mij geweest. Ik wist vroeger veel van het Boeddhisme en Hindoeïsme, maar die kennis is in de loop der jaren verminderd vanwege enerzijds mijn leeftijd (78) en een tia. Op het eind van de middag moet het beeld bij jou ‘landen’. Veel plezier ermee. Groetjes.”
Toen het beeld de volgende dag arriveerde bevestigde ik dat als volgt: “Het beeld is in perfecte staat gearriveerd. Super goed verpakt. In de gaten in de drie handen horen kleine attributen. Hebben die er nooit bij gezeten? Dat zou het helemaal af maken.”
Helaas bleek dat niet het geval: “Nee, maar dat zou een lot uit 1.000 zijn geweest. Veel plezier ermee, want je zult dit niet meer zo gauw nog eens aantreffen! Tot als er weer iets is.”
De foto’s tonen dat het een prachtig beeld is en een waardevolle aanvulling op mijn al niet geringe verzameling.

Een zogenaamd Tumpal beeld.

Ik zal dit wel vaker bij andere beelden ook al gezegd hebben, maar speurend op het internet, bij EBay, Catawiki, veilingen of op Marktplaats, kom je soms een beeld tegen waarbij je heel even de adem inhoudt. Vaak realiseer ik me dan dat het betreffende beeld wel buiten mijn financiële mogelijkheden zal vallen, maar vaak probeer ik het toch even. Meestal met wisselend succes. De ene keer word je bijna uitgelachen, de andere keer word je netjes af geserveerd, soms voelt de andere partij zich beledigd en wordt net niet boos, en soms wordt er gewoon ingegaan op mijn bod.

Heel vaak onderbouw ik mijn bod met een link naar mijn website, waardoor de verkoper toch overtuigd raakt met een echte liefhebber te maken te hebben en in veel gevallen wordt het beeld mij dan gegund, onder het motto: “Dan komt het in ieder geval goed terecht”. Persoonlijk ben ik het daar uiteraard dan volledig mee eens. Maar er is ook wel eens gereageerd zo van: “Nou en, wat heb ik daar mee te maken? Ik wil gewoon een goeie prijs !!” Heel belangrijk is om snel te reageren, voordat er al allerlei biedingen per mail via de achterdeur worden gedaan.

Zo zat ik 31 juli 2018 weer op Marktplaats te kijken toen ik de advertentie: “Bali art deco grote sculptuur met naakten” tegenkwam.

Zo zat ik 31 juli 2018 weer op Marktplaats te kijken toen ik de advertentie: “Bali art deco grote sculptuur met naakten” tegenkwam. Ik herkende de voorstelling direct als één die ik al eens eerder bij Joey Steevensz was tegengekomen. Het beeld was me toen al als heel bijzonder opgevallen. Ik herinner me dat het wel wat beschadigingen had en daarom heb ik geen poging gedaan om het te mogen kopen. Ik mailde direct: “Mag ik deze overnemen voor xx euro?” en “Ik ben een echte verzamelaar. Kijk eens op mijn website.” Ik kreeg per omgaande antwoord: “Dag Bart goed hoor, dan komt deze op de juiste plek terecht. Is van mijn oom geweest. Ik verpak em groot en veilig en laat bij verzenden de track code weten. Stuur mij nog even naam en adres voor verzenden?”

Een foto zoals gepubliceerd op Marktplaats.
Een foto zoals gepubliceerd op Marktplaats.
Een foto zoals gepubliceerd op Marktplaats.
Een foto zoals gepubliceerd op Marktplaats.

Vervolgens vroeg ik nog om wat info over het beeld. “Dag Bart dat weet ik dus echt niet. Komt uit de familie was van mijn oom die in Den Haag woonde. Maar via nalatenschap en heeft tijd lang op zolder gestaan. Betekenis kan ik niet achter komen vind ook geen tweede.” Ik gaf aan dat ik er heel erg blij mee was en hij schreef: “Het grote beeld is al heel veilig op weg. Veel interesse want er hebben 2 bieders gemaild dat ze het graag willen hebben mocht de verkoop niet doorgaan. Maar goed. Veel plezier ervan.”

Het beeld arriveerde in een inderdaad grote doos,
Gewikkeld in doeken en bubbeltjesplastic, goed ingetaped.
Het bleek een flinke klus om het uit te pakken.
Maar uiteindelijk lukt dat natuurlijk altijd, zoals je ziet.

Toen het beeld bij mij arriveerde bleek er een miniem chipje te ontbreken aan een ornament op een van de hoofden. Daarop reageerde de verkoper: “Ik heb er even goed naar gekeken. Het stukje dat mist zie ik ook nu op de foto. ik had het echt niet gezien. Weet je, ik heb het ‘s morgens gekregen en gelijk foto’s gemaakt. Ik zie nu pas op de foto’s zoals ik op MP had gezet dat er inderdaad iets mist. Ik hoop dat het verder geen probleem is. Zeker blij dat het op de juiste plek terecht is gekomen want zelfs vanmorgen is er nog een keer naar gevraagd. Maar ik denk dat dit om echte professionele handelaren gaat.”

Natuurlijk vond ik het geen probleem: “Dank je. Ik ben er helemaal blij mee. Ik werk het misschien nog bij en misschien laat ik het ook zo. In ieder geval hoef ik er niet in de doos naar te zoeken. Het beeld was perfect verpakt.”

Inmiddels had ik Joey laten weten dat ik dit beeld had aangekocht. Hij reageerde enthousiast: “Wauw. Dat is echt een hele mooie Bart. Jaloers !! Het is een Tumpal beeld. Een godenbeeld dat bescherming biedt.” Later schreef hij: “Dit beeld dat je gekocht hebt is echt een van de mooiste die ik in langere tijd heb gezien op Marktplaats. Gefeliciteerd, echt een mooie aankoop.” Omdat ik van plan was dit artikel te gaan schrijven vroeg ik Joey om een paar foto’s van het beeld dat hij zelf in z’n bezit had gehad. Maar helaas antwoordde hij: “Helaas kan ik niet bij de foto’s van dat beeld. Mijn PC is 2 jaar geleden stuk gegaan en daar stonden al mijn foto’s op.” Vervolgens stuurde hij mij nog een foto op van een dergelijk beeld. “Deze vind ik net terug op mijn telefoon. Het is een beeld uit de Helene Potjewijd collectie en nu in het bezit van het wereldmuseum in Wenen.

Het is een beeld uit de Helene Potjewijd collectie en nu in het bezit van het wereldmuseum in Wenen.

Ook had ik over dit beeld nog even contact met Ben Ebbers.
Hij vertelde door de telefoon dat hij het beeld te laat op Marktplaats gezien had en dat hij baalde dat het al was verkocht. Hij schreef: “Het beeld is inderdaad een kopie van een ouder beeld. uit de 30-er jaren. Ik denk dat het gemaakt is rond 1960. Let op de wipneusjes, die zie je veel bij beelden van die tijd. Het is zeker niet door een meester-houtsnijder gemaakt. die zou het beeld op de nerf hebben gesneden, dat is hier niet het geval. De  “signering” verwijst dan ook naar de naam van een winkel of galerie van houtsnijwerk (seni pahat) in Mas. De houtsnijder komt uit de laagste kaste (die kunnen gewoonlijk het oud-Balische schrift niet lezen en kennen de mythologie en volksverhalen maar een beetje. Zo groeien er bij jouw beeld een soort slang- of penis-vormige figuren uit de ellebogen, een element dat is voorbehouden aan beelden van de God Tintya. (Bart: Vreemd, want dat is bij het beeld in Wenen ook het geval. Wat dat betreft wijkt het beeld van Frans meer af dan het beeld van mij.) Ik denk zelfs, dat het beeld door 2 verschillende personen gesneden is. De vis is bijna barok uitgewerkt, een heel andere stijl dan de twee zwemmers. Vergeleken met de beelden van de collectie Potjewyd (uit 1935) en het beeld van Leidelmeijer (uit 1949) vind ik de poses van de 2 figuren minder krachtig, beetje slapjes. Het mist een ziel. Het is, kortom, een beeld uit de 60-er jaren, afkomstig uit de Galerie of winkel van Made Rugeh, en gekopieerd naar oudere beelden en daarbij niet gehinderd door gebrek aan kennis van de mythologie van Bali. Wel is het met vakmanschap gesneden met veel details (waarvan sommige niet thuishoren bij deze voorstelling. Evengoed een mooi beeld maar niet van de klasse zoals de voornoemde 2 beelden. Nog iets: het hout is m.i. satijnhout, Ook dat pleit voor de 60-er jaren. Maar afgezet tegenover de oorspronkelijke voorstelling wist de snijder niet echt van de hoed en de rand. Dat chipje zou ik laten repareren. Meer kan ik er op dit moment niet over vertellen. Met vriendelijke groet, Ben.”Ook in het boek “Art Deco beelden van Bali van Frans Leidelmeijer staat een dergelijk beeld. Ik heb hem nog gevraagd om betere foto’s ervan, maar die kon hij helaas niet leveren, maar hij gaf toestemming de foto’s uit zijn boek te gebruiken.

Duidelijk dezelfde voorstelling, maar alle drie de beelden op deze pagina zijn totaal verschillend uitgevoerd.
Ook in het boek “Art Deco beelden van Bali van Frans Leidelmeijer staat dus een dergelijk beeld.

Hieronder volgt dan nog een galerij met verschillende foto’s van het Tumpal beeld.

Een website met vooral heel veel terrarium-, aquarium- en vijverinformatie

Translate »