De Legong

De Legong (Keraton) is van oorsprong een Balinese dans die door jonge meisjes werd uitgevoerd. Ten behoeve van deze dans bestonden speciale traditionele kostuums en de dans bestond uit sierlijke hoofd-, oog-, hand- en vingerbewegingen. De Legong is een van de belangrijkste dansen op Bali. vroeger waren de Radja’s op Bali aan het wedijveren om de mooiste Legong voorstellingen te geven. Nu nog worden de nieuwe creaties geïnspireerd door de danspatronen van de klassieke Legong. In de Balinese kunst wordt middels houtsnijwerken veel aandacht aan de Legong danseressen besteed.

Legong danseres met vleugels
“Gevleugelde” Legong danseres.
Legong danseres met vleugels detail
Idem. deelopname.

 

Volgens de overleveringen is de Legong een hemelse dans door goddelijke nimfen. Van alle klassieke Balinese dansen blijft het de essentie van vrouwelijkheid en gratie. Meisjes vanaf vijf jaar wedijveren om verkozen te worden om de gemeenschap te vertegenwoordigen als Legong danseressen. Kenners houden de dans hoog en besteden uren achtereen aan het discussiëren over de kwaliteit en waarde van de verschillende Legong dansgroepen. De meest bekende en populaire Legong is de Legong Kraton; de koninklijke Legong. Vroeger waren de dansen eigendom van de lokale Radja’s en werden gedanst in de residenties van de koninklijke familie of het dorp. De danseressen werden geworven onder de begaafdste en ook knapst uitziende meisjes. Vandaag de dag zijn de getrainde danseressen nog steeds heel erg jong, een meisje van veertien is op de leeftijd dat ze zich als Legong danseres zal moeten terugtrekken.

De perfect gestileerde Legong Kraton betreft de uitvoering van volledig puur en abstract drama. Het verhaal wordt uitgebeeld door drie danseressen: De condong, een vrouwelijke vertegenwoordiger van het hof en twee identiek geklede Legong danseressen die de rol vertegenwoordigen van koninklijke personages. Oorspronkelijk zat de verteller bij het orkest en zong haar verhalen, maar zelfs dit is niet meer het geval in heel veel Legongs. Slechts de suggestieve thema’s van de indrukwekkende gamelan gong en het volledige Balinese orkest en de fantasie van het publiek sturen veranderingen van de voorstelling en het onderliggende verhaal van de Legong Kraton.

Het verhaal wordt ontleend aan de geschiedenis van Oost-Java, halverwege de twaalfde en dertiende eeuw, wanneer op een van zijn reizen de koning van Lasem de maagd Rankesari verdwaald aantreft in het woud. Hij neemt haar mee en sluit haar op in een stenen huis. Maar Rankesari’s broer, de prins van Daha, komt er achter dat zij gevangen zit en dreigt met oorlog als zij niet wordt vrij gelaten. Rangkesari smeekt de koning haar vrij te laten en een oorlog te vermijden, maar de koning kiest voor het gevecht. Op weg naar het strijdveld krijgt hij een visioen dat hem zijn dood voorspelt. In het gevecht dat volgt wordt hij gedood. De dans dramatiseert het afscheid van de koning van Laserm als hij naar het strijdveld vertrekt en het visioen dat hij heeft gehad. Het begint met een inleidende solo van de condong. Zij beweegt met eindeloze souplesse, buigend naar de grond en omhoog komend in een ononderbroken beweging, haar lichaam gebogen, de ellebogen en het hoofd omhoog, terwijl de vingers cirkels draaien om haar polsen. Langzaam, haar ogen gericht op twee waaiers die voor haar liggen, die pakt ze op en ze draait om de komst van de Legongs gade te slaan.

Tante Christel danst Legong
Mijn inmiddels overleden tante Christel, zus van mijn vader.
Tante Christel danst Legong
Danst hier de Legong in Manila, 17 augustus 1955.

 

 

 

 

 

 

 

 

De kleine danseressen schitteren en zijn oogverblindend. Van boven tot onder zijn ze gehuld in goudbrokaat, het is een wonder dat ze zo vurig en turbulent kunnen bewegen. De volmaakte lichaamsbeheersing, in evenwicht met dynamische gelaatsuitdrukkingen, soms een vurige blik, de ingehouden bewegingen van de vingers vormen samen een perfecte eenheid. Ma een korte dans trekt de condong zich terug en laat de legongs door middel van de dans het verhaal uitbeelden. Als de doorgetrokken lijn door een kunstenaar laten de danseressen de ene in de andere fase voortvloeien, zonder de harmonie van de dans op enig moment te onderbreken.

Hoewel ze als twee personen opkomen zijn hun bewegingen zodanig op elkaar afgestemd en synchroon, vol ritme en passie, dat ze wel één lijken. Dan kunnen zij uit elkaar gaan, elk een eigen rol spelend om weer samen te komen en weer één beeld te vormen zoals in de pijnlijke liefdesscène waarin ze “neuzen wrijven” en de koning van Lasem zijn koningin vaarwel zegt en afscheid neemt van Rangkesari . Zij wijst zijn toenaderingen af en slaat hem. Op dat moment komt de condong terug in de gedaante van een vogel met wijd open ogen gericht op de koning. De vogel slaat haar gouden vleugels tot een vreemd gefladder van geluiden en valt de koning aan, in een vergeefse poging om hem van de oorlog af te houden. Het oorspronkelijke verhaal gaat als volgt: … een zwarte vogel kwam vanuit het noordoosten aanvliegen en dook neer op de koning, die dit zag en zei: Hé vogel, waarom duik je op mij neer? Ondanks alles zal ik gaan om oorlog te voeren. Dat zal ik doen oh vogel. Terwijl de boodschap van de koning duidelijk is kan de dans worden beëindigd, of de andere Legong kan terugkomen op het toneel als zijn eerste minister en in schittering worden zij één en wervelend gaan ze de laatste fase in: De oorlog.

Legong danseres coromandel
Legong danseres, coromandel (?), donkere gevlamde houtsoort
Legong danseres coromandel 1 achterzijde
Deze pose en vorm zie je veelvuldig in beelden uitgewerkt.

 

Legong danseres coromandel 1 deelopname
Het ene beeld is fraaier uitgewerkt dan het andere, dit beeld van mij is van matige tot gemiddelde kwaliteit.

 

Een website met vooral heel veel terrarium-, aquarium- en vijverinformatie

Translate »