Beschadigde (borst)beelden

Er wordt nog wel eens het een en ander “gerommeld” op Marktplaats bij het aanbieden van met name Djanger bustes. Ik had zelf al jaren geleden een slechte ervaring toen een buste van “museale kwaliteit” (wat op zich wel klopte), verlijmingen in de kroon bleek te hebben.

Aan de voorzijde van dit prachtige Djanger borstbeeld is vrijwel niet te zien dat er verlijmingen aanwezig zijn. Het blijft een prachtig exemplaar.
De groene lijnen geven de verschillende onderdelen van de kroon aan. De buitenste rand, de binnenrand en het binnenwerk (vaak een bloem).
Detailfoto’s die bewijzen dat er werd gelijmd en gerestaureerd.
Detailfoto’s die bewijzen dat er werd gelijmd en gerestaureerd.

De verkoper suggereerde dit absoluut niet gezien te hebben, maar op zich geloof ik daar weinig van, wanneer ik het zelf bij het uitpakken van het beeld al constateer. Het is altijd een domper wanneer een aangekocht beeld niet aan de verwachtingen blijkt te voldoen. Toch kan zoiets natuurlijk wel een keer gebeuren. Ik heb als verkoper ook eens een beeld verzonden dat volgens de koper verlijmingen zou hebben. Dat heb ik opgelost door uitgebreid mijn verontschuldigingen aan te bieden en alsnog een flinke korting te geven. In het uiterste geval moet je zo’n beeld dan terugnemen en het geld terugstorten. In de loop der jaren zijn er heel veel bustes, bruidsbeelden en ook Djanger bustes gemaakt op Bali en naar Nederland gebracht. In diezelfde tijd zijn er, op allerlei manieren, ook weer veel exemplaren verloren gegaan. Daarnaast zijn er ook veel bustes beschadigd geraakt.

Zo kwam een beeld bij mij na verzending uit de verpakking. Goed verpakken zodanig dat een beeld in de verpakking niet kan bewegen en aan alle kanten beschermd ligt, is super belangrijk.

De kroon, met z’n vele gaten, is een kwetsbaar onderdeel van het beeld. Wanneer je de verschillende bustes bekijkt, dan zie je dat er verschillende typen en formaten Djanger bustes bestaan. Ik onderscheid hier zelf 3 types: 1) De buste met de volledig gesloten kroon, 2) de buste met de enkele rand opengewerkte kroon en 3) de buste met de dubbele rand opengewerkte kroon. Opengewerkt of niet de kroon heeft eigenlijk altijd een vaste grondvorm (zie 1e en 2e afbeelding). Regelmatig zie ik de laatste tijd Djanger bustes aangeboden waarvan ik constateer dat de buitenste rand van de kroon geheel of gedeeltelijk werd verwijderd. Soms zie je dan dat het bovenste stukje van de kroonrand nog is blijven staan. Ik begrijp wel waarom dat is gebeurd. Meestal gaat het om een kroon waarvan een deel is beschadigd. Door een deel van de kroon symmetrisch te verwijderen, lijkt het alsof de houtbewerker dit zo heeft bedoeld.

Vooral de buitenste rand van een dubbele rand van een kroon is kwetsbaar en kan bij vallen of onzorgvuldig verpakt verzenden gemakkelijk afbreken.

Omdat het gezicht van het beeld vaak erg mooi gesneden is, vindt de eigenaar van het beschadigde beeld het zonde om het beeld weg te gooien en lost het probleem op deze manier op. Een argeloze beginnende verzamelaar is dan nog weleens bereid een dergelijk “opgeknapt” beeld te kopen. Bij de aanschaf van een Djanger buste is het altijd verstandig de achterzijde van de kroon te controleren en er voorafgaand aan de koop detailfoto’s van te vragen. Vaak zie je verlijmingen en restauraties op foto’s veel beter dan met het blote oog. Aan de voorzijde is een verlijming vaak niet of nauwelijks te zien, maar op de gladde achterzijde is een restauratie veel beter te constateren. Ook zijn kleurverschillen vaak een aanwijzing dat er iets niet klopt. Wanneer de buitenrand van de kroon werd verwijderd is dit meestal (goed) te zien aan de structuur van de overgebleven buitenrand. Deze is dan vaak lichter van kleur, stomp en glad afgerond en soms is de afgebrokkelde structuur al erg veelzeggend. Wanneer een buitenrand werd verwijderd, staat de overgebleven rand qua kwaliteit van afwerking meestal niet in verhouding tot de rest van de kwaliteit van het beeld. Let ook op lijnen die op onnatuurlijke wijze eindigen of worden onderbroken.

Zo hoort ie er dus uit te zien. Kijk naar hoe de vleugel werd opgebouwd. Zo zijn vrijwel alle Garuda’s.
Nog een voorbeeld van een gave Garuda. Afwijkend vanwege een naar beneden afhangende vleugel.

Een dergelijke gang van zaken zie je ook vaak bij Garuda beelden. De lange dunne veren van de vleugels zijn dan de kwetsbare delen waar vaak beschadigingen ontstaan. Ook deze veren kunnen worden weggehaald en symmetrisch worden gemaakt. Het is goed om naar de “standaard” uitwerkingen van beelden te kijken om daarna tot de conclusie te kunnen komen dat er iets niet klopt. Veel verkopers zijn te goeder trouw bij het aanbieden van beelden, maar er zijn er ook die willens en wetens zo’n “gehandicapt” beeld als hoogwaardig en onbeschadigd aanprijzen. De verantwoordelijkheid ligt een beetje in het midden: De koper moet weten waar hij mee bezig is en de verkoper moet geen opzettelijke onwaarheden vermelden in zijn advertentie. Misschien dat deze pagina bijdraagt aan een stukje bewustwording rond deze twee populaire onderwerpen uit het aanbod van Balinese houtsnijwerken.

Hierna volgt een galerij met foto’s en voorbeelden. Lees vooral de teksten bij de foto’s.

Een website met vooral heel veel terrarium-, aquarium- en vijverinformatie

Translate »